کمک‌فنر ماشین چیست؟

کمک‌ فنر ماشین یکی از اصلی‌ترین قطعات سیستم تعلیق محسوب می‌شود و در دریافت و دفع ارتعاشات ناشی از عبور خودرو از سطوح ناهموار نقش موثری ایفا می‌کند. کمک‌ فنرها آسایش و راحتی راننده و سرنشینان را درون کابین فراهم می‌کنند و رانندگی در سطوح ناهموار را برایشان ممکن میسازد. بدون وجود کمک فنر ها رانندگی در جاده‌هایی که پستی و بلندی زیاد دارند تقریبا غیرممکن است.

این قطعه که در کنار فنرها به کمک آن‌ها آمده و وظیفه‌یشان را تکمیل می‌کند، در نزدیکی هر چرخ نصب می‌شود. طول این وسیله‌ مکانیکی که در واقع وظیفه‌ میرا کردن نوسانات فنر خودرو را برعهده دارد بر اثر تحریکات و حرکات فنر کوتاه و بلند می‌شوند. که این کار منجر به تبدیل انرژی حرکتی ناشی از رها شدن انرژی پتانسیل فنر به انرژی گرمایی و تخلیه‌ آن می‌شود.

اگر انرژی فنرها تخلیه نشود خودرو با شدت زیاد دچار نوسان‌های رفت و برگشتی خواهد شد. یک سر کمک‌ فنر به شاسی و سر دیگر آن به اکسل اتومبیل متصل است. این قطعه به صورت موازی با فنر در سیستم تعلیق قرار می‌گیرد و هنگام انقباض فنر با آن جمع شده اما هنگام برگشت در برابر نیروی فنر مقاومت کرده و با کندی باز می‌شود.

نقش کمک فنر ماشین

کمک‌ فنر ماشین یا جاذب ضربه (Shock Absorber) یک قطعه مکانیکی است که در نزدیکی چرخ های خودرو نصب می شود و وظیفه آن کنترل نوسانات ایجاد شده در فنر خودرو است. کمک فنرها مهمترین نقش را در ضربه‌گیری دارند. این سیستم از اجزایی همانند سیبک، فنرها، کمک فنر ها و … تشکیل شده است که وظیفه اصلی آن اتصال بدنه و چرخ ها به یکدیگر و مدیریت ارتباط بین جاده و خودرو است.

از نشانه‌ های خرابی کمک فنر

کمک فنرها از قطعات مصرفی خودرو هستند و بهتر است بعد از هر ۸۰ هزار کیلومتر تعویض شوند. در واقع هر گونه تغییر شکل در کمک فنر ها نشان دهنده یک آسیب است. در زیر به چند نمونه از آن پی میبریم:

  • تغییر شکل ناشی از تصادف یا ضربه و افتادگی در محل فنرها میتواند نشان دهنده نقص در آن باشد.
  • اگر روی کمک فنرها روغن وجود داشته باشد نشان دهنده نشتی روغن است. آسیب دیدن آب بندی محفظه روغن سبب نشتی آن می‌شود و در صورت روغن ریزی باید نسبت به تعویض فنرها اقدام کرد.
  • خودرو در سطح ناهموار نباید به طور غیر طبیعی بالا و پایین شود و اگر خودرو در سطح ناهوار حالت فنری و سر و صدا داشته باشد نشان دهنده اشکال در کمک فنرهاست و باید بررسی شود.
  • اگر هنگام ترمز کردن، خودرو حالت شیرجه داشته باشد باید کمک فنرها مورد بررسی قرار گیرد.
  • اگر خودرو در پیچ‌ها زیاد بپیچد و کنترل آن دشوار شود به احتمال زیاد ایرادی در کمک فنرها وجود دارد.
  • ساییده شدن لاستیک‌ها نیز می‌تواند یکی از دلایل نقص در کمک فنرها یا سیستم تعلیق خودرو باشد.
  • اگر چرخ‌ها در جاده حالت لرزشی یا همان رقص داشته باشند احتمالا به دلیل فرسودگی فنرها است و باید تعویض شوند.
نقش کمک فنر ماشین
نقش کمک فنر ماشین

کمک فنر چگونه کار می کند؟

به طور کل؛ کمک فنر دارای پیستونی است که در انتهای آن سوراخ های ریزی قرار گرفته و یک پیستون که معمولاً یک میله فولادی است در درون آن قرار گرفته است. پیستون کمک فنر درون یک محفظه فلزی که معمولاً از روغن پر شده است قرار دارد و در راستای محور در درون این سیال حرکت می کند.

از آنجایی که روغن درون کمک فنر تحت فشار است برای جلوگیری از خروج آن از درون محفظه، آن را به صورت کامل آب بندی می کنند. زمانی که کمک فنر تحت فشار قرار می گیرند و فشرده می شود روغن یا سیال موجود در آن از منافذ درشت تر خارج می شود و پس از اینکه فشار از روی این کمک فنر خارج شد این روغن از منافذ کوچکتر تعبیه شده در پیستون به محل اولیه خود بر می گردد.

دلیل تفاوت اندازه منافذ نیز مدیریت ارتعاش حاصل از ضربه و میرا کردن آن و همچنین روان بودن حرکت کمک فنر است. روغن موجود در کمک فنر همچنین وظیفه دارد که حرارت ایجاد شده بر اثر تبدیل انرژی جنبشی را جذب و به هوای آزاد منتقل کند.

از انواع کمک فنر خودرو

کمک‌ فنر ماشین انواع مختلفی دارند و با توجه به وزن، اندازه و نوع خودرو به کار گرفته می‌شوند. هر کدام از کمک فنرها تنظیمات مربوط به خود را دارد. کمک فنر در خودروهای حمل بار سفت تنظیم می‌شود تا بتواند وزن بار را تحمل کند اما در خودروهای سواری کمک فنرها معمولا نرم تنظیم می‌شود تا ضربه‌ای به سرنشینان و خودرو وارد نشود و رانندگی با آن راحت تر باشد. در اینجا انواع کمک فنر خودرو ها را نام میبریم:

_ کمک فنر هیدرولیکی

_ کمک فنر هیدرواستاتیک

_ کمک فنر تلسکوپی

_ کمک فنر اهرمی

وظایف کمک فنر

به طور کلی کمک‌ فنر هنگام باز و بسته شدن فنر از حرکت سریع آن پیشگیری می‌کند و به این ترتیب مانع حرکات ارتجاعی خودرو می‌شود.

– جلوگیری از جهش چرخ خودرو در ناهمواری‌ها

– ممانعت از انحراف خودرو در پیچ‌های تند

– جلوگیری از کله زدن خودرو هنگام ترمز‌های ناگهانی

– پیشگیری از پایین آمدن عقب خودرو در هنگام شتابگیری